Medisch Leiderschap: inspiratie database

Inspiratiepagina Medisch Leiderschap

Om alle geneeskundeopleidingen in Nederland te inspireren tot concrete curriculumimplementatie van Medisch Leiderschap is er een overzicht gemaakt van allerlei bestaande curriculumonderdelen die al invulling geven aan dit concept. Sommigen voorbeelden zouden geschaard kunnen worden onder ‘best practices’ en anderen zijn ‘learning opportunities’, beiden geven inzicht in de diversiteit aan implementatiemogelijkheden van het begrip Medisch Leiderschap. Tevens is dit overzicht een uitnodiging om ervaringen en andere best practices te delen.

Deelaspecten Medisch Leiderschap

Heb jij een goed voorbeeld van onderwijs met betrekking tot medisch leiderschap, stuur ons een mail op: info@degeneeskundestudent.nl.
 

Groningen: Dokters als change agents
In Groningen wordt een nieuwe generatie change agents opgeleid: door middel van integratie van de vrije kunsten worden studenten gestimuleerd leiderschapskwaliteiten te ontwikkelen. Gedurende transformatieve weken wordt een basis gelegd voor het creëren van bewustzijn van eigen ideeën en standpunten en het begrijpen van andere zienswijzen als voorwaarden voor het ontwikkelen van leiderschapskwaliteiten. Een concreet voorbeeld hiervan is het bezoeken van een museum om bewust te leren kijken en ook jouw interpretatie hiervan met collegae te bediscussiëren.

-  Transformative learning
 

Leiden: Samenwerken & Organisatie
In Leiden komen in de bachelor al managementvaardigheden aan bod, in werkgroepen wordt gesproken over ieders rol in een groep en vervolgens wordt ook directe uitwerking hieraan gegeven door een groepsopdracht uit te voeren samengesteld op de theoretische basis. Tevens wordt er een collegereeks gegeven over lean systemen in de gezondheidszorg, gastvrijheid, verschillende zorgverzekeringsstelsels die wereldwijd worden gebruikt en zorgpaden. Ook spreekt een gezondheidseconoom over de ‘economie van het gezondheidszorgstelsel’ om studenten een breder perspectief op de zorg te bieden.

- Leadership programme 
Lijn Samenwerking & Organisatie
 

Maastricht: Het interprofessioneel overleg
In Maastricht zoekt elke coassistent een kwetsbare oudere uit de huisartspraktijk op, samen gaan de student en de patiënt zijn/haar zorgbehoeftes inventariseren. In een interprofessioneel overleg met de studenten fysiotherapie, logopedie, ergotherapie en verpleegkunde brengt ieder zijn eigen zorgplan in. Hiermee worden verschillende doelen behaald zoals het proces van interprofessioneel samenwerken en leren ervaren, elkaars werkvelden beter leren kennen, leren dat je niet alleen ‘doktert’ en dat ‘een groepsuitkomst meer is dan de som der delen’.

- Gesimuleerd wijkoverleg co-schap huisartsgeneeskunde 
- Gezondheidsrecht Gezondheidsethiek en Health Services Research
 

Nijmegen: Kwaliteitsverbeterproject
In het Nijmeegse curriculum zit een vak genaamd ‘Medisch professionele vorming, Arts en Zorg’, waarbij groepjes studenten twee weken de tijd krijgen om een kwaliteitsverbeterproject via de PDCA cyclus (plan, do, check, act) uit te voeren. Iedere groep studenten gaat op een afdeling met een concreet probleem aan de slag en geeft aan het eind een presentatie over hun bevindingen en de verbeterpunten. Hierbij is reflectie over het proces zelf ook van groot belang. Het mooie is dat er uit sommige onderzoeken concrete adviezen komen waar afdelingen ook werkelijk iets mee doen.

- Kwaliteitsproject PDCA cyclus
- Zorgorganisatie in goede banen & keuzen in de gezondheidszorg
 

Rotterdam: Verbinding met de maatschappij
In Rotterdam zoeken studenten in hun derde bachelorjaar in kleine groepen antwoord op een maatschappelijke vraag. De vragen worden gesteld door professionals uit de maatschappelijke gezondheidszorg en gaan bijvoorbeeld over: effectiviteit van volksgezondheid interventies, preventieve maatregelen en screeningsprogramma’s. Daarnaast zijn er projecten die gericht zijn op de verdeling en organisatie van maatschappelijke gezondheidszorg. De studenten kunnen de vraag beantwoorden met verschillende methoden en ze sluiten het project af door een rapport te schrijven met hun bevindingen en aanbevelingen voor de vraagsteller evenals een presentatie.

- Samenwerken 
- Beleid en management van de gezondheidszorg
 

UvA Amsterdam: Leiderschapsontwikkeling
Aan de UvA kunnen jaarlijks tien studenten meedoen aan een leiderschapsontwikkelingstraject. Dit traject bestaat o.a. uit masterclasses over: verandermanagement, conflicthantering, onderhandelstrategieën en organisatie van de zorg. Echter zit leiderschap verweven in het gehele traject doordat studenten gestimuleerd worden om eigen initiatieven aan te dragen en deze in de praktijk toe te passen, zo geven ze zelf ook deel van het traject vorm. Daarnaast krijgen ze opdracht om tekortkomingen te signaleren in het onderwijs en de ziekenhuisorganisatie, hier effectieve oplossingen voor aan te dragen en deze ook zelf te effectueren. Hierbij worden ze continu ondersteund door een persoonlijke mentor.

- Mastertrajectinitiatief
- Blok Ziekte, Zorg en Samenleving 
 

Utrecht: Verwonder en Verbeter
Het project Verwonder & Verbeter is in 2011 in het UMC Utrecht gestart om de dagelijkse verwondering (c.q. “ergernissen”) van jonge dokters om te zetten in innovatieve verbeteringen in de zorg, inmiddels is dit project ook onder coassistenten geïmplementeerd. Verwonder en Verbeter heeft twee doelstellingen: ten eerste om onder artsen/coassistenten een proactieve houding te ontwikkelen, waarin ze bewust en actief om zich heen leren kijken, op zoek naar processen die verbeterd kunnen worden ten behoeve van de kwaliteit van zorg. Ze leren daarnaast dat ze zelf invloed kunnen uitoefenen op hun directe omgeving, wat ze kan sterken in hun zelfverzekerdheid om verbeterprojecten op te pakken en uit te voeren. Daarnaast heeft Verwonder en Verbeter als doel om een bijdrage te leveren aan de kwaliteit van zorg. 

- Verwonder en verbeter-project
 

VU Amsterdam
- Praktijkcursus gezondheidszorg